Fernando Redondo: Nghệ sỹ thiên tài và “cú đánh gót ở Old Trafford”

Tối 19/4/2000. Old Trafford. Tứ kết lượt về Champions Leagues và Man United đối đầu Real Madrid. Phút 52, thời điểm tỉ số đang là 2-0 cho đại diện La Liga. Tiền vệ Real Madrid - Fernando Redondo có tình huống đi bóng bên hành lang trái theo hướng tấn công của đội khách. Bám sát anh là Henning Berg. Hậu vệ người Na Uy đã làm tốt nhiệm vụ của mình khi ép Redondo vào một khoảng không gian rất hẹp. 

Fernando Redondo: Nghệ sỹ thiên tài và “cú đánh gót ở Old Trafford”-1

Không có nhiều lựa chọn cho Redondo vào thời điểm ấy bởi sát cạnh là Berg còn ngay trước mặt là đường biên ngang. Tuyệt đại đa số các cầu thủ thường chọn cho mình 1 trong 2 phương án cơ bản: hoặc tung ra một cú tạt hú họa vào trong hoặc chuyển trụ xoay người chuyền bóng về. Nhựng Redondo có một lựa chọn khác, vượt ngoài sức tưởng tượng của tất thảy. 

Redondo dùng gót chân đẩy quả bóng lượn vòng ra sau lưng Berg còn bản thân anh lách qua hậu vệ người Na Uy. Mọi thứ đều hoản hảo khi những bước chạy của Redondo đủ nhanh để hãm quả bóng kịp thời trước khi nó trôi qua đường biên ngang. Một thoáng nhìn lên. Một đường xẻ bóng sắc lẹp vượt qua tầm kiểm soát của trung vệ Japp Stam và thủ thành Raymon Van der Gouw. Bên trong, Raul Gonzalez đã chờ sẵn  và làm nốt phần việc đơn giản còn lại khi đưa bóng vào lưới Man United. 

3-0 cho Real Madrid. Old Trafford chết lặng. Sự xuất sắc của cá nhân David Beckham giúp Man United gỡ lại 2 bàn sau đó nhưng như thế là không đủ để cản bước Real Madrid vào bán kết.  Còn pha bóng phi thường của Redondo, kể từ thời điểm đó và mãi mãi sau này chính là một trong những khoảnh khắc kì diệu nhất từng xảy ra trong lịch sử Champions League: Cú đánh gót ở Old Trafford!

“Gã này giấu cái quái gì trong giày thế? Một thỏi nam châm?” – Sir Alex Ferguson sững sờ tự hỏi khi chứng kiến khoảnh khắc thiên tài của chàng tiền vệ 30 tuổi người Argentina. Thủ thành Van der Gouw sau này thừa nhận: “pha bóng ấy đã hủy hoại sự nghiệp của Henning Berg”. Và quả thật, 2 tháng sau khi trở thành nạn nhân bất đắc dĩ của “ma thuật Redondo”, Berg chia tay Man United, trở lại CLB cũ Blackburn.

Nhiều năm sau này, Berg kể lại: “Trong phòng thay đồ sau trận đấu, tất cả mọi người từ đồng đội đến ban huấn luyện đội bóng đều cố gắng không nhắc một từ nào đến pha bóng đó. Tôi biết, họ sợ làm tổn thương tôi. Nhưng tôi tin chắc rằng, không chỉ bản thân tôi mà tất cả những thành viên của United của ngày hôm ấy đều nhớ và mãi mãi bị ám ảnh bởi khoảnh khắc ấy”.

Ivan Campo, trung vệ của Real Madrid thời điểm đó từng nói: “Nếu Fernando làm điều tương tự với tôi, tôi thề sẽ bám theo gã về tận Buenos Aires để “báo thù” bằng được. Không nghi ngờ gì nữa, đấy là khoảnh khắc đẹp nhất của năm. Tôi chẳng ngạc nhiên khi Fernando thi triển “chiêu” này trong một trận đấu ở Champions League. Nhưng nói thật nhé, cho đến giờ khi xem lại tôi vẫn bàng hoàng tự hỏi, sao gã có thể làm mọi thứ đẹp đẽ và hoàn hảo đến vậy?

Sau khi hạ bệ nhà ĐKVĐ Man United, sự xuất sắc và ma thuật Redondo giúp Real Madrid vượt qua Bayern Munich với tổng tỉ số 3-2 ở bán kết. Ở trận chung kết tại Paris tối 24/5, Real Madrid của Redondo hủy diệt Valencia 3-0 với các bàn thắng của Morientes, McManaman và Raul. Đấy là hơn 90 phút mà Redondo đeo băng thủ quân (do Fernando Hierro bị treo giò) đã khiến ngôi sao bậc nhất của “Los Che” – Gaizka Mendieta hoàn toàn bị lu mờ.

Real Madrid đăng quang chức vô địch Champions League thứ hai chỉ trong vòng 3 năm. Còn cá nhân Redondo được bầu chọn là cầu thủ xuất sắc nhất UEFA mùa 1999/2000. Trong những tháng cuối cùng của tuổi 30, Redondo đã vươn tới đỉnh cao nhất trong sự nghiệp chơi bóng. Với sự thừa nhận và ngưỡng mộ rộng khắp. Nhưng chẳng ai ngờ, hình ảnh Redondo nâng cao chiếc cúp bạc Champions League tại Paris lại là khoảnh khắc đỉnh cao cuối cùng của anh với Real Madrid. 

Trong khi tất cả chờ đợi Redondo tiến bước trên con đường trở thành một trong những biểu tượng bậc nhất của CLB Hoàng gia Tây Ban Nha thì biến cố xảy đến. Mùa hè năm 2000 chứng kiến một cuộc tranh cử chức chủ tịch Real Madrid vô tiền khoáng hậu, giữa Lorenzo Sanz và Florentino Perez. Sự kiện đã làm thay đổi lịch sử Real Madrid thời hiện đại và cũng đặt dấu chấm hết cho sự nghiệp của “Hoàng tử” Redondo tại Bernabeu.

Lợi thế của Sanz chính là thành tích sân cỏ mà Real Madrid đạt được trong quãng thời gian 5 năm ông ngồi ghế chủ tịch CLB: 2 chức vô địch Champions League, với danh hiệu năm 1998 kết thúc hơn 3 thập kỉ trắng tay của CLB Hoàng gia Tây Ban Nha ở đấu trường này. Sanz nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ các cầu thủ hàng đầu của Real Madrid, nổi bật nhất chính là Redondo.

Perez, trong khi đó, hướng sự tập trung của dư luận và cử tri vào khoản nợ khổng lồ của Real Madrid thời Sanz cùng lời hứa sẽ giúp ổn định sức khỏe tài chính của CLB. Cùng một tuyên bố gây sốc: nếu trúng cử, Perez sẽ “bốc” ngôi sao số một Barcelona thời điểm ấy – Luis Figo về Bernabeu.

Cuộc tranh cử khép lại. Perez vượt trội Sanz hơn 3000 phiếu ủng hộ, đường hoàng bước lên ngai chủ tịch Real Madrid. Một tuần sau khi trở thành kẻ chiến thắng, Perez thực hiện lới hứa quan trọng đầu tiên của ông: Luis Figo cập bến Bernabeu với mức phí chuyển nhượng kỉ lục Thế giới thời điểm đó, 62 triệu euro. Triều đại của Perez và kỉ nguyên Galacticos chính thức bắt đầu! 

Để giải quyết những con số âm trong tài khoản, Perez, bên cạnh việc kêu gọi các nguồn đầu tư từ bên ngoài và đẩy mạnh hoạt động thương mại, bán đi những cầu thủ có giá không có trong kế hoạch của ông là điều đương nhiên. Đặc biệt là trong bối cảnh Real Madrid vừa thực hiện một loạt các thương vụ mua cầu thủ đáng chú ý, từ Luis Figo, Claude Makelele đến Flavio Conceicao.

Nicolas Anelka bị đẩy sang PSG. Christian Karembeu tới Middlesbrough. Và cái tên tiếp theo trong bản danh sách phải-bán-bằng-được của Perez chính là Fernando Redondo. Thực ra tiền vệ người Argentina có thể coi là hình mẫu tiêu biểu cho một Real Madrid hào nhoáng mà Perez hướng tới. Redondo đẹp trai, hào hoa, lại đang là một trong nhũng thần tượng lớn nhất, ngôi sao bậc nhất của Bernabeu. Nhưng Redondo lại là người ủng hộ hết mình Sanz - đối thủ của Perez trong cuộc đua tới ghế chủ tịch Real Madrid. Tầm ảnh hưởng của Redondo trong phòng thay đồ Real Madrid là cực lớn, chỉ sau thủ quân Fernando Hierrro. Với Perez, Redondo là cái gai trong mắt, không thể không nhổ bỏ.

Cái cớ “hợp lý” của Perez trong nỗ lực đẩy Redondo khỏi Bernabeu là tiền vệ người Argentina đã 31 tuổi, không còn nhiều giá trị sử dụng trong dài hạn và vì thế không phù hợp với kế hoạch thay máu đội hinhf của ông. Cùng quãng thời gian ấy, bóng đá Italia đang chứng kiến một cuộc “chạy đua vũ trang” của các CLB hàng đầu, vốn được hậu thuẫn bởi các công ty mẹ sẵng sàng bơm tiền tấn cho hoạt động chuyển nhượng.

Juventus kí hợp đồng với ngôi sao mới nổi của Pháp – David Trezeguet. Lazio, nhà tân vô địch Serie A, phá kỉ lục chuyển nhượng Thế giới với thương vụ Hernan Crespo đồng thời “hút máu” Á quân Champions League – Valencia khi “cuỗm” tiền đạo Claudio Lopez. AS Roma gây chấn động Calcio với việc thuyết phục biểu tượng Fiorentina – Gabriel Batistuta gia nhập sân Olimpico. Inter Milan vốn sở hữu “Người ngoài hành tinh” Roanaldo, vừa thực hiện thương vụ bom tấn Christian Vieri một năm trước, tiếp tục tăng cường chất lượng bằng các chữ kí đáng chú ý như Hakan Sukur và Robbie Keane. 

AC Milan của Silvio Berlusconi dĩ nhiên chẳng thể ngồi yên với việc các đối thủ cạnh tranh liên tục vung tiền. Mục tiêu số một của Milan là Redondo – cầu thủ xuất sắc nhất UEFA mùa giải 1999/2000. Thực ra Inter Milan mới là đội tiếp cận Redondo trước sau khi biết được ý định “phát mãi” tiền vệ này của Perez. Nhưng Redondo từ chối thẳng thừng. HLV Real Madrid thời điểm đó, Vicente Del Bosque cũng tuyên bố: Redondo không phải là để bán, dù với bất kì giá nào.

Cùng lúc ấy, cánh tay phải của Berlusconi – Adriano Galliani cùng cộng sự Ariedo Braida đã có một cuộc gặp quan trọng với Perez tại một khách sạn xa hoa ở Mallorca để bắt đầu đàm phán mua Redondo. Một thỏa thuận được chốt hạ ngay vào buổi tối hôm ấy, Redondo sẽ gia nhập AC Milan với mức phí chuyển nhượng 11 triệu bảng.

Bản thân Redondo trong một cuộc trả lời phỏng vấn vào cuối tháng Bảy với AS cũng cho biết: “CLB này là một phần máu thịt trong tôi. Đây là nhà tôi, là nơi tôi thuộc về. Đối với tôi mà nói, ý định rời Real Madrid để chơi bóng ở một nơi khác là thứ chưa bao giờ xuất hiện. Nhưng nếu Real Madrid không muốn tôi ở lại, thì có lẽ vị tân chủ tịch của chúng ta chẳng thiếu gì cách để loại bỏ tôi”.

Đúng hai ngày sau, Redondo, ở vào thế không còn lựa chọn nào khác, đành miễn cưỡng đồng ý gia nhập AC Milan. Một quyết định khiến tất cả các bên hạnh phúc, trừ duy nhất nhân vật chính - tác giả của “cú đánh gót ở Old Trafford”. Milan của Berlusconi hài lòng vì sở hữu ngôi sao bậc nhất bóng đá châu Âu thời điểm đó. Perez còn vui hơn vì đẩy đi thành công “mối hiểm họa”, kẻ mà ông con là tay trong của Sanz.

Cách mà Real Madrid công bố thương vụ bán tiền vệ người Argentina cho AC Milan trên trang chủ CLB khiến một Redondo với bản tính thẳng thắn, không cho phép mình  lặng lẽ rời đi. Lường trước được tâm trạng thất vọng và làn sóng phản đối của các Madridista, Real đã phát đi một thông báo rằng vụ chuyển nhượng này được thực hiện dựa trên MONG MUỐN RA ĐI của cầu thủ.

Và đây là phản ứng của Redondo: “Tôi muốn cho tất cả biết đâu là Sự Thật. Cho đến vài ngày trước, không một ai của Real Madrid liên lạc với tôi để thông báo về cuộc đàm phán giữa CLB và AC Milan. Và rồi, đùng một phát tôi nhận được cuộc gọi từ thành viên BLĐ Real, nói rằng, Milan đã đưa ra một đề nghị tốt và thỏa thuận giữa đôi bên đã được chốt hạ. Tôi hiểu rõ tình thế hiện tại của mình ở Real nhưng ra đi không phải là quyết định dựa trên ý muốn của tôi. CLB muốn tôi phải đi và tôi bị đẩy vào một tình huống không còn lựa chọn nào khác. Nếu có quyền, nếu được ra quyết định, tôi chắc chắn sẽ ở lại nơi này. Vì thế, tốt nhất ai đó đừng khoác lên tôi bất kì lý do rác rưởi nào nữa!

Các CĐV Real Madrid dĩ nhiên đâu có chịu ngồi yên khi thần tượng lớn của họ bị đẩy khỏi Bernabeu theo cách như vậy. Một đám đông lên tới cả nghìn người đã tập trung bên ngoài Bernabeu và hô vang: “Chúng tao không đổi Redondo lấy Figo. Redondo là Madrid. Madrid là Redondo”. Xe hơi của Galliani đậu ngoài sân Bernabeu bị các CĐV quá khích Real ném đá. Trận giao hữu giữa Real và AC Milan nhận dịp kỉ niêm 1 thế kỉ thành lập Rossoneri vốn được lên lịch từ trước, trước làn sóng giận dữ của các Madridista buộc phải hoãn lại. Sau cùng, nó vẫn diễn ra. Redondo không ra sân, anh ngồi đó, trên lô VIP khán đài Bernabeu, bên cạnh Berlusconi.

Buộc phải rời khỏi nơi-mình-thuộc-về, hàng loạt sự kiên đen đủi ập đến với Redondo. Hai ngày sau khi ra mắt chính thức Milan, Redondo dính chấn thương (đùi) khi đang tập với máy chạy bộ. Redondo mất 2 tuần để có thể tập luyện bình thường trở lại tại trung tâm Milanello. Buổi tập đầu tiên ấy diễn ra trong cơn mưa khá nặng hạt. Mặt sân trơn ướt và một cú trượt chân đáng tiếc của Redondo khiến tai họa ấp đến: đứt dây chằng đầu gối.

Đầu tháng 10, Redondo thực hiện ca phẫu thuật đầu tiên, trong một chuỗi 3 lần phẫu thuật liên tiếp để giải quyết vấn đề nghiêm trọng ở dây chẳng đấu gối (lần 2 là vào tháng 6/2001 và lần cuối cùng là tháng 1/2002). Trong quãng thời gian từ tháng 8/2011 đến tháng 12/2012 khi Redondo chính thức đá trận đầu tiên cho AC Milan (gặp Ancona ở Coppa Italia), tiền vệ người Argentina đã chủ động không nhận bất kí đồng lương nào từ CLB, trả lại xe hơi cũng như căn hộ mà Rossoneri cấp cho anh.

Ngày 12/3/2003, Redondo trở lại Bernabeu trong trận đấu giữa AC Milan và chủ nhà Real Madrid ở lượt đấu áp chót vòng bảng thứ hai Champions League. Hiểu được tâm trạng của Redondo, HLV Carlo Ancelotti đã xếp tiền vệ người Argentina đá chính trận này thay vì “trò cưng” Andrea Pirlo. 

Tên Redondo được hô vang trong suốt cả trận đấu mỗi khi anh chạm bóng. Trận đó, Real Madrid thắng 3-1 với các pha lập công của Raul và Guti. Redondo rời sân phút 79, nhường chỗ cho Pirlo. Trên khán đàn Bernabeu, đám đông CĐV chủ nhà đồng loạt đứng dậy vỗ tay để chào tạm biệt và cám ơn thần tượng một thời. Một tấm băng rôn được giương cao, với dòng chữ: “Chúa đã trở lại Thiên đường”.

Nhưng những gì hay nhất của “Chúa” Redondo thì đã bỏ lại “Thiên đường” Bernabeu rồi. Những ca phẫu thuật liên tiếp, cái đầu gối không bao giờ có thể ổn nữa khiến Redondo của AC Milan chỉ la cái bóng mờ của chính anh thời đỉnh cao Real Madrid. Tiền vệ người Argentina có 3 danh hiệu cùng Milan, Champions League 2003, Coppa Italia và Scudetto 2003/04 dù số lần ra sân của anh là vô cùng hạn chế. Sau trận đấu cuối cùng tại Serie A mùa 2004/05, với Brescia, Redondo chính thức nói lời từ giã sự nghiệp cầu thủ.

Redondo là cầu thủ xuất sắc bậc nhất trong thời đại của anh, là một mẫu tiền vệ trung tâm DUY NHẤT và hoàn toàn KHÁC BIỆT so với đa số. Một nghệ sĩ, sáng tạo và đầy tinh tế ở một vị trí luôn đòi hỏi sức mạnh cơ bắp. Chấn thương đã thay đổi sự nghiệp của Redondo mãi mãi. Nhưng vận đen của Redondo cũng mở đường cho sự xuất hiện của một nghệ sỹ thiên tài khác ở đúng vị trí của anh: “regista” độc nhất vô nhị Andrea Pirlo!

Bất kể những năm tháng bi kịch tại Italia, sự nghiệp và tài năng siêu hạng của Redondo trong màu áo Real Madrid là thứ không bao giờ có thể phai mờ. Các Madridista vẫn luôn nhớ về anh, vẫn luôn yêu anh. Không chỉ bởi khoảnh khắc kì diệu tại Old Trafford năm nào…

Lược dịch từ FERNANDO REDONDO: THE DIVINITY AND DESPAIR OF 2000 (ThesefootballTimes)

Theo Thể thao Việt Nam